Lezing noordelijke Hunze door Ben Westerink.

: Lezing noordelijke Hunze door Ben Westerink.
De 14 aanwezigen worden bijzonder welkom geheten en worden getrakteerd op mooie
recente en historische beelden en een zeer interessante lezing over de reconstructie van de
oude Hunze en de nog aanwezige relicten in het landschap. Recente kaarten met daarop
ingetekend de (soms vermoedelijke) loop van de sterk meanderende rivier verduidelijken veel
over de huidige situatie. Het mooi persoonlijke verslag bestaat uit 6 onderdelen :

  1. Westerbroekster madepolder
    Oorspronkelijke verkaveling (12/13e
    eeuw) van ontginning vanaf de Hunze. Waarschijnlijk
    vanuit Onnen. Tot 1990 eeuwenoud cultuurlandschap: kleinschalig verkavelde polder, die bij
    inventarisatie 35 specifieke plantensoorten opleverde. In 1992 werd de polder onder water
    gezet, een Hunzearm uitgegraven (zeeklei gebruikt voor de kades) en werden er vondsten
    gedaan uit het Mesoliticum en langs de oude Hunze een soort laad- en/of losplaats
    opgebouwd uit turven. Het achterliggende gebied werd n.l. verveend door het klooster van
    Aduard. Al met al moest historisch interessant cultuurland plaatsmaken voor natuurbouw en
    waterberging. Hetzelfde conflict doet zich voor ten westen van de Hondsrug; de Onlanden.

  2. (verdwenen) Hunze in de Stad
    Door op oude luchtopnames en kaarten de teruggevonden bedding in te tekenen wordt veel
    van de huidige situatie duidelijk. Stukjes zijn nog zichtbaar, maar afgesneden door
    Winschoterdiep, Eems- en van Starkenborghkanaal. Op de topografische kaarten van 1908 zie
    je de oude Hunze (bij Dijkhuizen) en het Selwerderdiepje (bij de Selwerderhof) langs de Stad
    meanderen. Nu herinneren b.v. de wijk de Hunze en het fietspad Hunzeboord daar nog aan.
    En Ooster- en Noorderhoogebrug heten niet voor niets zo. Al vroeg zijn de lopen van Hunze,
    Aa en Eelderdiep verlegd, totdat ze in 1385 met het graven van het Reitdiep hun huidige
    vervolg kregen.

  3. Ten noorden van Groningen
    In de Koningslaagte en bij Harssens (borgplaats) is het oude slotenpatroon nog compleet
    intact. De rivier is door opslibbing bij Adorp b.v. nog maar 1 meter breed. In dit gebied zijn
    veel archeologische vondsten gedaan, m.n. op de beide wierdenbanden die de Hunze aan
    weerszijden begeleiden. Bij inventarisatie (Wilde planten in West-Groningen,1991, Westerink
    en de Keijzer) de zijn hier o.a. Holpijp( door lokale kwel), Pijptorkruid en Veldgerst (typisch
    voor het Reitdiepgebied) aangetroffen.
    De laatste ‘ontwikkelingen’ zijn het opzetten met gebiedsvreemd water om het zo geschikter
    te maken voor weidevogels (nu vluchten van 500-1000 goudplevieren)

  4. Tussen Harssens en Schaphalsterzijl
    Hier zijn de bedijkingen goed te zien en is de bedding in tact gebleven. In 1640 zijn de Raken
    bij Garnwerd afgesneden en de meanders liggen zichtbaar in het oude cultuurland (Oude
    Diepje)

  5. Tussen Schaphalsterzijl en Zoutkamp
    Oorspronkelijk stroomde de Hunze via Eenrum en Pieterburen naar zee, maar door opslibbing
    van de kwelderwallen moet de stroom een westelijke richting kiezen. Meanderend langs
    Oldenhove (de Zwalve) leverde dat overstromingsgevaar op en werd de Hunze rechtgetrokken
    met een gegraven monding naar zee. Hetzelfde verschijnsel bieden ook de veenrivieren Fivel
    en Paesens, waardoor Winsum, Garrelsweer en Dokkum zo belangrijk werden dat ze munt- en
    tolrecht kregen.
    Langs de Hunze zetten zich lichtere kleigronden af waarop b.v. gewone xxzegge, gevleugeld
    hertshooi en heelblaadje voorkomen. Bij Pieterburen is een reservaatje ingericht waar
    duizendguldenkruid en keverochis voorkomen/voorkwamen.
    Ten zuiden ligt het Nationaal Landschap Middag-Humsterland waar het oude
    cultuurlandschap door een Convenant tussen gebruikers, groene verenigingen en de provincie
    gevrijwaard is van grote ingrepen in relief en slotenpatronen.

  6. Geologie ten noorden van Groningen.
    Na de ijstijden vormde zich een oerstroomHunzedal dat ten noorden van Groningen de
    Hondsrug doorsneed. Het Hoog van Winsum-Baflo is de voortzetting: zandgrond die door de
    zeespiegelstijging een kleilaag van soms 7 meter dikte heeft gekregen. Bij de bouw van een
    gemaal in de Wetsinger Maar werden op het zand onder de klei sporen van menselijke
    bewoning gevonden uit de trechterbekercultuur. (b.v. een vuistbijl en scherven van
    aardewerk) Om het belang van dit gebied te onderstrepen: de bodem onder Sauwerd wordt in
    2015 Nationaal monument!
    Van alle gebieden komen oude kaarten, oude luchtfoto’s, foto’s en een ingetekende oude
    Hunzeloop voorbij met deskundig commentaar over de ingrepen van de mens op de
    oorspronkelijke natuur. Vanuit het vele inventarisatiewerk dat Ben heeft verricht, zien we
    mooie foto’s en duidelijke grafieken over het voorkomen van flora langs de oude en de
    huidige loop van de Hunze/Reitdiep.
    De aanwezigen beleefden een bijzonder interessante uiteenzetting over de (natuurlijke)
    historie van het noordelijk Hunzedal.
    Op 15 november zullen we ons onder leiding van Ben Westerink tijdens een excursie
    onderdompelen in dit eeuwenoude landschap.

Symposium Aardkundig erfgoed

Aardkundig erfgoed (ook wel aardkundige waarden genoemd) omvat markante geologische, geomorfologische of bodemkundige verschijnselen die het verhaal van de vorming van ons land vertellen. Hoewel aardkundig erfgoed lang niet altijd bij iedereen bekend is, vormen aardkundige fenomenen de onderlegger van het Nederlandse cultuurlandschap. Ze dragen bij aan het unieke karakter en aan de identiteit van gebieden, maar zijn ook van belang voor de natuur en biodiversiteit. Een goede omgang met dit erfgoed is nodig om water en bodem weer sturend te maken bij gebiedsinrichting en beleidsopgaven.
https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/agenda/2023/11/23/symposium-aardkundig-erfgoed
Op dit symposium brengen we onderzoekers, (beleids-)adviseurs, ontwerpers en beheerders samen om inspirerende praktijkvoorbeelden te delen over hoe (kennis over) geomorfologie/bodem/ondergrond gebruikt wordt voor waterbeheer, natuurbeheer en gebiedsontwikkeling. Daarnaast kijken we hoe het bredere publiek betrokken kan worden bij (het verhaal achter de) aardkunde in relatie tot archeologie, cultuurhistorie en biodiversiteit.

De bijeenkomst is een samenwerking tussen RCE, TNO Geologische Dienst Nederland en WENR (Wageningen University en Research).

Hierbij bevestigen wij uw aanmelding voor Symposium Aardkundig erfgoed - 23 november 2023.
Bewaar deze e-mail goed.

Terugkijken
Het programma wordt opgenomen. Mocht u er toch niet live bij kunnen zijn, kunt u met dezelfde link het webinar ook terugkijken.

Op onze website vindt u het volledige programma.
https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/agenda/2023/11/23/symposium-aardkundig-erfgoed

Aardkundig Erfgoed

Tijd Onderdeel
9.30 Inloop aan het Smallepad 5, Amersfoort
9.40 Digitale inloop
9.45 Welkom en inleiding door Henk Baas en Harm Jan Pierik, dagvoorzitters, afdeling Landschap, RCE
10.00

Nieuwe kennisproducten aardkundig erfgoed: inspiratie voor beheer en inpassing

Harm Jan Pierik, RCE

10.25

Waarom Landschap Overijssel aardkunde en landschap in elkaar schuift

Martijn Horst, Landschap Overijssel

11.00 Pauze
11.30

Geomorfologisch herkarteren van Aardkundig Waardevolle Gebieden

Tom Harkema, WENR

12.00

Aardkundige waarden in Aspiring UNESCO Global Geopark Schelde Delta: Fundamenteel en verbindend

Patrick Kiden, TNO-Geologische Dienst Nederland

12.30 Lunch
13.30

Aardkundige waarden in Drenthe: van beleid naar praktijk

Anja Verbers, Landschapsbeheer Drenthe

14.00

Nieuws van de Peelrandbreuk(zone): van belemmeringen naar kansen

Rimbaud Lapperre: VU/Landslide adviesbureau

14.30 Pauze
15.00

Landschap voor de toekomst. Voorbeelden van een interdisciplinaire benadering tussen aarde, natuur en mens als vertrekpunt voor ruimtelijke opgaven

Harm Smeenge, De Bosgroepen/Van Hall Larenstein

15.30

De bocht afgesneden: Hoe grip op het verloop van de Maas houvast geeft voor een duurzaam ontwerp voor rivierverruiming

Reinier Ellenkamp, RAAP

16.00 Afronding, vervolg
16.15 Afsluiting
Voor de aanwezigen wordt er na afloop een drankje geschonken
  • Landschapsbiografie van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal.
    Op 15 april 2021 was er een online bijeenkomst over de Landschapsbiografie van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal.

    Landschapsbiografie van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. from Landschapsbiografie van het Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal. on Vimeo.

    Het programma zag er als volgt uit

    15.00 - 15.05 uur Welkom door Inge Hendriks, MarketingOost

    15.05 - 15.20 uur Stand van zaken Nationaal Park Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal, door Adri Ooms, coördinator Nationaal Park Sallandse Heuvelrug&Twents Reggedal

    15.20 - 15.35 uur Toelichting marketingplan 2021 door Rik Smienk, MarketingOost

    15.35 - 15.45 uur Toelichting educatie & participatieplan 2021 door Lilian Dieben, IVN

    15.45 - 16.00 uur Deel 1: Landschapsbiografie door Martijn Horst, Landschap Overijssel

    16.00 - 16.05 uur Pauze

    16.05 - 16.45 uur Deel 2: Landschapsbiografie door Martijn Horst

    16.45 - 16.50 uur Interessante voorbeelden door Lilian Dieben en Tamara Toering, MarketingOost

    16.50 - 17.00 uur Brainstormen met elkaar (op zoek naar kansen)

    17.00 uur Afsluiting

    https://www.sallandseheuvelrug.nl/over-het-gebied/nationaal-park-/ontstaan-sallandse-heuvelrug/

    -Presentatie stand van zaken NPSHTR - Adri Ooms; start op 1.32

    -Presentatie marketingplan 2021 - Rik Smienk; start op 16.55

    -Presentatie educatie & participatieplan - Lilian Dieben; start op 33.0

    -Landschapsbiografie - Martijn Horst; start op 39.5 en download op deze pagina de landschapsbiografie

    -Presentatie voorbeelden; start op 1.42.20

    https://www.sallandseheuvelrug.nl/over-het-gebied/nationaal-park-/ontstaan-sallandse-heuvelrug/

    Download Salland

    Download de landschapsbiografie

    Bij de publicatie horen drie overzichtskaarten op A2-formaat met een schaal van 1:80.000:
    Overzichtskaart bij Tijdsvenster 1: Bergen, zandkopjes, veen en de oudste bewoning (<800 na Chr.)

    Overzichtskaart bij Tijdsvenster 2: Middeleeuwse dorpslandschappen (800-1850 na Chr.)

    Overzichtskaart bij Tijdsvenster 3: Bebossing en ruilverkaveling in het moderne landschap

    We wensen je veel leesplezier en ontdekkingstochten in het landschap!
    Wil je de biografie toch in boekvorm kopen? Voor €8,50 is deze te verkrijgen bij:


  • https://www.youtube.com/@arcticpassion7608/videos
  • og steeds niet aan toegekomen. Nu live Studium Generale https://www.youtube.com/@lufleiden5277/videos Een duolezing in de Bergkerk in Amersfoort over 'Is er toekomst voor de natuur en de mens? Processen en patronen' met:
    • prof.dr. Arjan Doelman, hoogleraar Toegepaste analyse;
    • prof.dr. Hans Slabbekoorn, hoogleraar Akoestische ecologie en gedrag.

    Professor Slabbekoorn gaat in op de problemen voor dieren veroorzaakt door ons lawaai en onze verlichting ’s nachts. En hoe dieren daar soms ook mee om kunnen gaan en hoe wij de leefomgeving voor dieren en onszelf leefbaarder kunnen maken. Vroeger luisterden we naar de kanarie in de mijn, maar werkt de achteruitgang van vogels en insecten nu om ons heen als alarmbel?

  • https://www.youtube.com/watch?v=7746jjxqg9c
  • https://www.youtube.com/@kng-groningen9130/streams 1866 - Prof.dr. Inga kamp - “Resultaten van de nieuwe James Webb Space Telescope”
  • https://www.youtube.com/watch?v=7746jjxqg9c 1867 - Prof.dr. Han Wösten - “Hedendaagse biotechnologie met schimmels”
    Schimmels spelen een belangrijke rol in de natuur, onder andere in de afbraak van dood organisch materiaal. Deze eigenschap van schimmels kunnen we gebruiken om onze economie duurzamer te maken. Zo kunnen schimmels gebruikt worden in de eiwittransitie en in de zuivering van water van moleculen zoals hormonen, pesticiden, en PFAS. Daarnaast kunnen schimmels worden gebruikt om materialen te vervangen die gepaard gaan met veel energie gebruik en uitstoot van CO2. Deze aspecten zullen in de lezing worden toegelicht; het zal blijken dat schimmels bondgenoten zijn en niet onze vijand zoals veel mensen in eerste instantie zullen denken.

  • 1866 - Prof.dr. Inga kamp - “Resultaten van de nieuwe James Webb Space Telescope”
    https://www.youtube.com/@kng-groningen9130/streamshttps://www.youtube.com/watch?v=fWYubYd-BTE De James Webb Space Telescoop (JWST) is succesvol gelanceerd op 25 december 2021 en bevindt zich nu op een afstand van 1.5 miljoen kilometer van de aarde. Deze 6.5m telescoop in de ruimte geeft ons schitterende nieuwe plaatjes van de hemel in het infrarood, met een 10 keer hogere ruimtelijk resolutie vergeleken met eerdere telescopen en een veel grotere gevoeligheid. Tijdens deze lezing geef ik een overzicht vanaf de bouw van de telescoop met zijn instrumenten, de lancering, tot en met de eerste plaatjes ruim een jaar geleden. Vervolgens leg ik uit hoe deze JWST waarnemingen nieuwe inzichten geven over de chemische samenstelling van het materiaal waaruit planeten ontstaan en de samenstelling van de atmosferen van planeten rond andere sterren. Beide zijn erg belangrijk om te begrijpen hoe uniek ons eigen zonnestelsel mogelijk is.

    https://www.youtube.com/@kng-groningen9130/streams


  • James Webb Space Telescope - First year of discoveries
    https://www.youtube.com/watch?v=16bG6aDe5nU Op 11 juli 2022 verscheen de eerste foto van de James Webb Space Telescope. Dit beeld is het diepste en scherpste infraroodbeeld van het verre heelal tot nu toe, en bekend als Webb's First Deep Field. Dit deel van het heelal beslaat een stuk hemel dat ongeveer zo groot is als een zandkorrel die iemand op de grond op armlengteafstand houdt. Tijdens dit

    symposium op 14 november 2023 staan we stil bij de vele verrassende ontdekkingen door deze meest gevoelige ruimtetelescoop ooit.


  • Zoogdieren
    https://us06web.zoom.us/rec/play/Yd09qjsiuyVKf0naREFH_Nb0j_fXL2SEe2k_ZvYOj6ZF1fduewNlnr6phDfBap32cbVgY02pHdKsfw-g.KXslb2le-PRThjch?canPlayFromShare=true&from=share_recording_detail&continueMode=true&componentName=rec-play&originRequestUrl=https%3A%2F%2Fus06web.zoom.us%2Frec%2Fshare%2FTLeAWVZ3dUhbA6v-n2by_LZte9vgekYfJ006Js5U7jUtPrKASfglMwv45GB7y1-V.XjKH0li5MWT-DcLh

  • Cleveringabijeenkomst Utrecht/Amersfoort 2023
    Een duolezing in de Bergkerk in Amersfoort over 'Is er toekomst voor de natuur en de mens? Processen en patronen' met:
    • prof.dr. Arjan Doelman, hoogleraar Toegepaste analyse;
    • prof.dr. Hans Slabbekoorn, hoogleraar Akoestische ecologie en gedrag.

    Professor Slabbekoorn gaat in op de problemen voor dieren veroorzaakt door ons lawaai en onze verlichting ’s nachts. En hoe dieren daar soms ook mee om kunnen gaan en hoe wij de leefomgeving voor dieren en onszelf leefbaarder kunnen maken. Vroeger luisterden we naar de kanarie in de mijn, maar werkt de achteruitgang van vogels en insecten nu om ons heen als alarmbel?

    Vervolgens zal professor Doelman ingaan op de betekenis en het belang van ruimtelijke structuren, ook wel ‘patronen’ genoemd. Juist als de omstandigheden verslechteren kan de natuur zich aanpassen door patronen te vormen: aan de rand van een woestijn is de begroeiing niet homogeen, maar kunnen kale en begroeide stukjes terrein elkaar afwisselen. Op deze manier kan vegetatie langer dan verwacht blijven voortbestaan.

    In beide verhalen zal er aandacht zijn voor de achteruitgang van natuur en biodiversiteit, maar ook voor veerkracht en wat er wel zal blijven. De avond zal worden afgesloten met een paneldiscussie.

    Ook bijdragen aan Leids onderzoek en onderwijs? Ga naar https://www.luf.nl/draag-bij/eenmalig.... Namens alle wetenschappers en studenten van de Universiteit Leiden, hartelijk da


  • 由使用者 ahospers ahospers2023年11月22日 16:35 所貼文

    評論

    尚無評論。

    新增評論

    登入註冊 添加評論